Onbalansmarkt en Thuisbatterij: Commerciële Kansen 2026

De onbalansmarkt houdt het net in realtime in evenwicht via prijsprikkels voor regelenergie, waardoor thuisbatterijen in 2026 als gecoördineerd flexibel vermogen worden ingezet met een effect dat vooral afhangt van betrouwbare sturing.

Eigenaar Solar Evolution
Paul Dirksen
January 19, 2026
Moderne woning bij schemering met zonnepanelen op het dak en een oplichtende thuisbatterij in de garage, tegen een achtergrond van hoogspanningslijnen.

Belangrijkste inzichten

De onbalansmarkt bewaakt het net realtime met prijsprikkels, waardoor dezelfde afwijking per moment anders weegt en snelle, meetbare flexibiliteit het meeste effect heeft.

Een thuisbatterij levert in 2026 vooral flexibiliteit: hij verschuift verbruik en teruglevering, mits sturing snel en meetbaar is en gecoördineerd binnen lokale netgrenzen.

Opbrengsten uit batterijhandel vlakken af door meer aanbieders en internationale balancing, waardoor hybride inzet via een VPP met aandacht voor lokale netgrenzen gebruikelijker wordt.

Sterkere schommelingen in opwek en verbruik maken de korte‑termijnbalans in 2026 bepalend voor zowel systeemstabiliteit als prijsvorming. Daaruit volgt een duidelijke verschuiving: een thuisbatterij telt niet alleen als opslag, maar als snel regelbaar vermogen dat kan laden bij overschotten en ontladen bij tekorten. De relatie tussen onbalansmarkt en thuisbatterij draait daardoor om timing, meetbaarheid en betrouwbaarheid van sturing, niet om het simpelweg verplaatsen van kWh. Opbrengst ontstaat wanneer de batterij kort kan reageren op onbalansprijzen en pieken dempt waar die prikkel het sterkst is; tegelijkertijd beperken lokale netcondities, vermogenslimieten en gelijktijdigheid hoe ver die reactie in de praktijk kan gaan.

Omdat steeds meer flexibiliteit tegelijk inzetbaar is, vlakken extreme prijsuitschieters vaker af en verschuift waarde richting gecombineerde strategieën. In de woning betekent dit het gladstrijken van het eigen profiel en het benutten van variabele tarieven; collectief gaat het om gecoördineerde aansturing via aggregatie of een virtual power plant, zodat veel kleine systemen zich voorspelbaar gedragen als één grotere bron. Dit betekent dat commerciële kansen in 2026 nauw samenhangen met beschikbaar vermogen, responstijd, sturing en de ruimte binnen lokale netgrenzen.

Om die realiteit goed te plaatsen, is eerst het fundament relevant: waarom realtime bijsturen technisch noodzakelijk is, hoe regelenergie wordt geactiveerd, hoe prijzen in het moment tot stand komen en welke verantwoordelijkheden daarbij horen.

Fundament van de onbalansmarkt binnen het moderne energiesysteem

De onbalansmarkt is het onderdeel van het elektriciteitssysteem dat bedoeld is om op de korte termijn de energiebalans te herstellen wanneer productie en verbruik anders uitpakken dan gepland. Omdat stroom in het net vrijwel direct moet worden gebruikt of opgewekt, is balanshandhaving geen administratieve keuze maar een technische noodzaak. Een kleine mismatch kan al zichtbaar worden in de systeemfrequentie, waardoor de netbeheerder continu moet kunnen bijsturen.

De structuur achter de onbalansmarkt koppelt die bijsturing aan een prijsprikkel. Marktpartijen maken vooraf programma’s voor verwachte productie en afname, maar in de realiteit zorgen weersafhankelijke opwek, plotselinge vraagpieken en storingen voor afwijkingen. Regelenergie wordt dan ingezet om tekorten of overschotten snel te corrigeren, en de kosten daarvan worden via onbalansprijzen verrekend. Dit betekent dat de markt niet alleen wordt gebruikt om energie te verhandelen, maar ook om betrouwbaarheid te financieren en gedrag te sturen.

In een energiesysteem met meer zon en wind wordt die rol groter, omdat variatie sneller en minder voorspelbaar kan optreden. Tegelijkertijd is het geen ‘extra markt’ naast de rest; het is een vangnet dat voortdurend meebeweegt met de actuele toestand van het net. Begrijpen hoe dit mechanisme werkt helpt om latere discussies over flexibiliteit, opslag en commerciële inzet in context te plaatsen, zonder te doen alsof onbalanshandel een gegarandeerde opbrengst of een losstaande oplossing is.

Waarom realtime balanceren essentieel blijft

Realtime balanceren is nodig omdat het net zelf geen grote buffer is: opwek en verbruik moeten op elk moment vrijwel gelijk zijn. Als er meer wordt afgenomen dan geproduceerd, daalt de frequentie; bij een overschot stijgt die, waardoor beschermingen kunnen ingrijpen. Daardoor is regelenergie een cruciaal instrument om snelle afwijkingen op te vangen, bijvoorbeeld wanneer windproductie inzakt of een grote belasting onverwacht inschakelt. Het resultaat is dat stabiliteit vooral wordt bereikt met snelheid en meetbaarheid, niet met perfecte voorspellingen.

De rol van TenneT en programmaverantwoordelijkheid

TenneT bewaakt de systeembalans op nationaal niveau en activeert regelvermogen wanneer de frequentie of vermogensbalans daarom vraagt. Programmaverantwoordelijkheid legt tegelijkertijd vast dat partijen die energie inkopen of verkopen vooraf hun verwachte volumes moeten plannen. Als de werkelijkheid afwijkt, wordt het verschil afgerekend via het onbalansmechanisme, zodat de kosten van bijregelen niet willekeurig in het systeem blijven hangen. In de praktijk maakt deze rolverdeling duidelijk wie operationeel ingrijpt en wie financieel de prikkel voelt om afwijkingen te beperken.

Hoe prijsvorming in realtime tot stand komt

De onbalansprijs ontstaat uit de kosten van de regelacties die op dat moment nodig zijn om het systeem terug naar balans te brengen. Bij een tekort wordt opregelen dominant en telt mee welke flexibiliteit snel extra vermogen kan leveren; bij een overschot gaat het om afregelen, dus het kunnen verminderen van productie of het verhogen van verbruik. Dit betekent dat dezelfde hoeveelheid onbalans op verschillende momenten anders wordt geprijsd, omdat beschikbaar regelvermogen en schaarste voortdurend veranderen. Zo vormt de prijs een samenvatting van de actuele systeemspanning in het net.

Thuisbatterijen in 2026 als flexibel vermogen

In 2026 worden thuisbatterijen vaker gezien als flexibel vermogen in plaats van alleen als ‘extra opslag’ bij zonnepanelen. Dat komt doordat het elektriciteitssysteem steeds sterker reageert op kortdurende schommelingen in opwek en vraag, terwijl huishoudens tegelijk meer elektrische apparatuur gebruiken. Een thuisbatterij kan dan helpen om energiestromen te verschuiven: laden wanneer er lokaal of in de markt een overschot is en ontladen wanneer de vraag piekt. Hierdoor verandert energieopslag van een passieve buffer naar een actief regelmiddel dat de timing van verbruik en teruglevering beïnvloedt.

Die flexibiliteit heeft twee gezichten. In de woning gaat het om het gladstrijken van het eigen profiel: minder netafname op piekmomenten en minder teruglevering op momenten dat veel huishoudens tegelijk produceren. Op systeemniveau telt vooral dat veel kleine batterijsystemen samen een merkbare flexibiliteitsbron kunnen worden, mits de sturing gecoördineerd is. Zonder afstemming kunnen batterijen juist gelijktijdig laden of ontladen, waardoor lokale belasting toeneemt en het effect op het net tegenvalt.

De verschuiving in 2026 hangt ook samen met veranderende prikkels rond teruglevering en variabele prijzen, waardoor ‘wanneer’ belangrijker wordt dan alleen ‘hoeveel’. Daarmee past de thuisbatterij steeds meer in bredere netstrategieën waarin flexibiliteit helpt om onbalans en congestie te beperken, terwijl het huishouden meer grip krijgt op het moment van energiegebruik.

De verschuivende rol van opslag bij huishoudens en bedrijven

Bij huishoudens verschuift de rol van opslag van maximaal zelfverbruik naar het actief sturen op gunstige momenten, omdat prijs- en netprikkels sterker tijdsafhankelijk worden. Een thuisbatterij kan bijvoorbeeld een zonnepiek opvangen die anders tegelijk met veel andere daken het net op gaat, waardoor de netto teruglevering afneemt. In zakelijke omgevingen komt daar vaak een capaciteits- en continuïteitslaag bij, omdat pieken in afname of productie direct kunnen doorwerken in operationele beperkingen. Het gevolg is dat energieopslag minder wordt beoordeeld als ‘kWh in huis’, en meer als een instrument om vermogenspieken en timing beheersbaar te maken.

Technische randvoorwaarden voor inzet als flexibel vermogen

Flexibiliteit vraagt om meer dan alleen batterijcapaciteit: de batterij moet meetbaar, voorspelbaar en snel aanstuurbaar zijn om als regelbaar vermogen te functioneren. Het ontlaad- en laadvermogen bepaalt hoeveel effect er op pieken mogelijk is, terwijl responstijd en communicatie bepalen of sturing op korte intervallen haalbaar is. Ook begrenzen instellingen zoals minimale laadstatus en vermogenslimieten het deel dat daadwerkelijk beschikbaar is voor flexibiliteitsdoelen. In de praktijk maakt die combinatie duidelijk waarom twee even grote batterijsystemen toch een heel verschillend effect kunnen hebben op netbelasting en marktreactie.

Commerciële kansen van thuisbatterijen op de onbalansmarkt

De commerciële inzet van een thuisbatterij op de onbalansmarkt draait om het leveren van flexibiliteit op momenten dat het elektriciteitssysteem uit balans dreigt te raken. Wanneer er onverwacht een tekort of overschot ontstaat, wordt regelvermogen geactiveerd en ontstaan onbalansprijzen die de kosten van die bijsturing weerspiegelen. Een batterij kan daarop reageren door kortdurend te laden of te ontladen, waardoor de energiestroom in de juiste richting verschuift. Dit betekent dat de batterij niet ‘energie verkoopt’ zoals een zonnepaneel dat doet, maar vooral tijd wint en pieken dempt wanneer dat het meest wordt beloond.

In 2026 is het model minder eenduidig dan de eerste jaren, omdat dezelfde flexibiliteit door meer partijen wordt aangeboden. Als veel batterijen tegelijk op dezelfde prikkel reageren, vlakken prijsuitschieters af en worden inkomsten minder voorspelbaar. Tegelijkertijd beïnvloeden Europese balancing-mechanismen en internationale uitwisseling de mate waarin nationale tekorten of overschotten nog tot extreme prijzen leiden. Daardoor verschuift de aandacht van incidentele piekmomenten naar stabielere, gecombineerde inzet.

Voor huishoudens betekent ‘commercieel’ daarom vooral: deelnemen via een partij die de batterijhandel automatiseert en risico’s verdeelt, terwijl de batterij ook bruikbaar blijft voor eigen energiehuishouding. De uiteindelijke opbrengst is dan afhankelijk van marktomstandigheden, stuurstrategie en de mate waarin flexibiliteit daadwerkelijk inzetbaar is binnen lokale netgrenzen.

Hoe leveranciers batterijcapaciteit inzetten voor marktdeelname

Veel huishoudens kunnen niet rechtstreeks op de onbalansmarkt handelen, waardoor marktdeelname meestal via een leverancier of aggregator loopt. Die partij bundelt de beschikbare flexibiliteit van meerdere batterijen en stuurt centraal op basis van meetdata, verwachtte systeemspanning en actuele prijsprikkels. In zo’n model wordt de batterij op sommige momenten geladen om overschotten op te nemen en op andere momenten ontladen om tekorten te verminderen, binnen vooraf afgesproken grenzen. Het gevolg is dat de batterijcapaciteit voor de markt wordt gebruikt zonder dat een huishouden zelf continu hoeft te volgen wat onbalansprijzen doen.

Opbrengstpatronen en invloed van internationale balancing

Opbrengsten uit batterijhandel op de onbalansmarkt zijn vaak geconcentreerd rond korte periodes met sterke onbalans, omdat dan de beloning voor flexibiliteit het hoogst is. Naarmate meer flexibiliteit beschikbaar komt, kunnen die pieken worden gedempt, waardoor de gemiddelde opbrengst per batterij kan dalen of sterker kan schommelen. Internationale balancing en Europese platforms maken het bovendien makkelijker om tekorten of overschotten met grensoverschrijdende middelen te corrigeren, waardoor extreme nationale situaties minder vaak voorkomen. Dit betekent dat ‘goed verdienen’ steeds minder afhangt van één marktmechanisme en meer van de totale set aan flexopties die op dat moment openstaat.

Waarom resultaten in 2025-2026 dalen ondanks meer flexibiliteit

Dalende resultaten zijn vaak het gevolg van marktverzadiging: dezelfde onbalans wordt door meer batterijen en andere flexbronnen opgevangen, waardoor prijsprikkels afzwakken. Ook sturen partijen steeds vaker conservatiever om lokale netbelasting en congestierisico’s te beperken, waardoor niet elke theoretische kans praktisch kan worden benut. Daarnaast kunnen wijzigingen in producten, meet- en afrekenregels en de overgang naar hybride sturing de opbrengst verschuiven van korte pieken naar vlakker gedrag met lagere uitschieters. In de praktijk leidt dat tot een realistischer beeld: flexibiliteit blijft waardevol, maar de commerciële bandbreedte wordt smaller en afhankelijker van omstandigheden.

Virtual Power Plants: bundeling van thuisbatterijen als nieuwe marktspeler

Een VPP, voluit virtual power plant, is een model waarbij veel kleine flexibiliteitsbronnen worden gebundeld zodat ze zich richting het net en de markt gedragen als één grotere installatie. In plaats van dat een losse thuisbatterij een beperkt effect heeft, ontstaat door aggregatie een pakket aan vermogen dat groot genoeg is om mee te doen in balanceringsmarkten en andere flexibiliteitsdiensten. Voor het elektriciteitssysteem is dat relevant omdat het de respons sneller en beter voorspelbaar kan maken, mits de aansturing strak is georganiseerd.

Voor huishoudens betekent VPP-deelname dat de thuisbatterij niet alleen wordt ingezet voor eigen energieopslag, maar ook op momenten wordt aangestuurd om collectief een tekort of overschot in het net te helpen corrigeren. Daarbij wordt de individuele batterij meestal binnen grenzen gebruikt, zodat er ruimte blijft voor eigen verbruik en technische beperkingen zoals minimale laadstatus. Het gevolg is dat de waarde van een batterij steeds vaker wordt bepaald door de combinatie van capaciteit, beschikbaarheid en de betrouwbaarheid van aansturing.

De rol van VPP’s groeit richting 2026, maar de praktische inzet hangt sterk af van lokale netcondities, marktregels en de vraag welke vorm van flexibiliteit op dat moment het meest wordt gevraagd. Daardoor verschuift het beeld van een ‘grote batterij’ naar een dynamische portfolio die continu moet kiezen waar inzet het meest zinvol en toegestaan is.

Hoe VPP’s thuisbatterijen samensturen

Een VPP stuurt batterijen aan via software die meetgegevens, statusinformatie en marktprikkels combineert tot een collectief stuurplan. Centraal aangestuurd betekent niet dat elke batterij hetzelfde doet; vaak wordt verdeeld op basis van beschikbaar vermogen, lokale beperkingen en gewenste spreiding. Daardoor kan het totale aggregatievermogen stabieler worden aangeboden dan één losse batterij, omdat uitval of beperkingen van individuele deelnemers minder zwaar wegen. Voor balanceringsmarkten is vooral belangrijk dat de geleverde flexibiliteit aantoonbaar en reproduceerbaar is, zodat activering ook echt het beoogde neteffect heeft.

Hybride strategieën voor betere inkomsten

Steeds vaker worden hybride strategieën gebruikt waarbij dezelfde batterijportfolio niet alleen op onbalans reageert, maar ook wordt ingezet op andere momenten en markten. Een virtual power plant kan bijvoorbeeld keuzes maken tussen het dempen van pieken in real time, het inspelen op prijsverschillen over de dag en het beperken van lokale belasting. Dit betekent dat inkomsten minder afhankelijk worden van zeldzame prijsuitschieters, maar meer van frequente, kleinere optimalisaties. Tegelijk vereist het strakkere grenzen, omdat te agressieve sturing juist kan leiden tot gelijktijdig laden of ontladen en daarmee ongewenste netimpact.

Beperkingen in schaalbaarheid door lokale netcondities

Aggregatie schaalt niet onbeperkt, omdat de fysieke infrastructuur in wijken en regio’s bepaalt hoeveel vermogen tegelijk kan bewegen. In gebieden met netcongestie kan grootschalig laden of ontladen de belasting verergeren, zelfs als dat vanuit de landelijke balans gezien gunstig lijkt. Daarom worden VPP’s steeds vaker geconfronteerd met randvoorwaarden rond vermogenslimieten, tijdvensters of locatie-afhankelijke sturing. In de praktijk leidt dit tot een belangrijke nuance: een grotere VPP is niet automatisch effectiever, omdat lokale knelpunten bepalen welk deel van de flexibiliteit werkelijk inzetbaar is.

Zakelijke mogelijkheden en fiscale voordelen voor bedrijven

Voor bedrijven krijgt batterijopslag vaak een andere betekenis dan bij huishoudens, omdat verbruik en productie meestal grotere vermogenspieken kennen en direct samenhangen met processen. Een zakelijke batterij kan helpen om piekbelasting te dempen, eigen opwek beter te benutten en de afhankelijkheid van hoge afnamemomenten te verkleinen. Daardoor ontstaat waarde op dagen dat het net krap is of wanneer interne continuïteit belangrijk is, los van de vraag of handel op de onbalansmarkt gunstig uitpakt.

Daarnaast speelt mee dat bedrijven vaker te maken hebben met beperkingen op de aansluiting of met uitbreidingsplannen die niet direct in het net passen. Opslag kan dan fungeren als buffer tussen de gewenste bedrijfsactiviteit en de beschikbare netcapaciteit, mits de sturing aansluit bij netbeheerrichtlijnen en lokale omstandigheden. In de praktijk leidt dit tot een bredere businesscase: niet alleen inkomsten, maar ook vermeden kosten, meer voorspelbaarheid en betere benutting van bestaande infrastructuur.

Fiscaal zijn er voor zakelijke investeringen soms stimuleringsregelingen zoals EIA en KIA, die de drempel kunnen verlagen. Dit betekent niet dat de techniek automatisch rendabel is, maar wel dat de financiële randvoorwaarden anders kunnen zijn dan bij particulieren.

Operationele voordelen voor bedrijfsvoering

Een batterij kan pieken in afname afvlakken door kortdurend vermogen te leveren wanneer meerdere installaties tegelijk draaien. Bij bedrijven met eigen productie, zoals zonnepanelen, kan opslag voorkomen dat teruglevering samenvalt met momenten waarop het eigen verbruik laag is, waardoor de interne benutting stijgt. Ook kan een batterij als buffer dienen bij kortstondige verstoringen of bij het plannen van energie-intensieve activiteiten, waardoor processen minder gevoelig worden voor externe prijsschommelingen. Het concrete gevolg is dat een bedrijf vaker binnen de grenzen van zijn aansluiting kan blijven zonder dat elke piek direct tot een knelpunt leidt.

Fiscale stimulansen voor investeringen

Regelingen zoals EIA en KIA zijn bedoeld om investeringen in energie-efficiënte of duurzame bedrijfsmiddelen te stimuleren, waardoor de netto-investering lager kan uitvallen. Toepasbaarheid hangt af van actuele voorwaarden, definities en administratieve eisen, en kan per situatie verschillen. Voor batterijopslag is vooral relevant hoe de investering wordt gekwalificeerd en welke combinatie met opwek of procesoptimalisatie wordt gezien als passend binnen de regeling. Daardoor wordt fiscale stimulering vaak onderdeel van de afweging, naast technische prestaties, netinpassing en het profiel van het bedrijfsverbruik.

Hoe thuisbatterijen passen binnen toekomstige energiescenario’s

In veel toekomst energie-scenario’s groeit de elektriciteitsvraag sneller dan voorheen, omdat steeds meer toepassingen elektrificatie doormaken. Denk aan warmtepompen, elektrische auto’s en processen in bedrijven die verschuiven van gas naar stroom. Dat vergroot niet alleen het totale verbruik, maar ook de pieken op specifieke momenten, waardoor het net vaker onder druk staat. Batterijsystemen worden dan relevant als tijdelijke buffer die vermogen kan leveren of opnemen wanneer de timing van vraag en aanbod niet goed matcht.

Tegelijkertijd neemt het aandeel zon en wind verder toe, waardoor productie minder ‘maakbaar’ is en schommelingen vaker voorkomen. Flexibiliteit wordt daardoor een kernbegrip: niet alles hoeft direct te worden opgewekt, maar verbruik en opslag kunnen verschuiven naar momenten met veel duurzame productie. Een thuisbatterij kan hierin meebewegen door overschotten op te slaan en later te gebruiken, waardoor de lokale netbelasting op zonnige middagen en de afnamepiek in de avond minder scherp kunnen worden.

In deze ontwikkeling past ook de opkomst van VPP’s, waarbij veel thuisbatterijen gezamenlijk worden aangestuurd. Het systeemvoordeel zit vooral in schaal en voorspelbaarheid: kleine bijdragen worden samen een regelbaar pakket, zolang lokale grenzen worden gerespecteerd. Daardoor ontstaat een toekomstbeeld waarin batterijen niet alleen een apparaat in huis zijn, maar onderdeel van een gelaagde flexibiliteitsketen van wijk tot landelijk net.

Elektrificatie van mobiliteit en warmtevraag

Elektrificatie van mobiliteit en warmte verschuift een groot deel van het energiegebruik naar uren waarin mensen thuiskomen, koken, laden en verwarmen. Dat leidt tot hogere gelijktijdigheid en dus grotere vermogenspieken, vooral in de avond en tijdens koude periodes. Batterijsystemen kunnen die pieken dempen door tijdelijk vermogen te leveren, waardoor de aansluiting minder hard hoeft mee te bewegen met korte uitschieters. Het concrete gevolg is dat netcapaciteit vaker wordt gebruikt voor basisvraag, terwijl opslag de randen van het profiel opvangt.

Lokale flexibiliteit als aanvulling op centrale sturing

Lokale flexibiliteit wordt belangrijker omdat niet elke uitdaging in het net landelijk is; veel knelpunten ontstaan in specifieke buurten of feeders. Een thuisbatterij kan lokaal bijdragen door terugleverpieken te verminderen of afname te verschuiven, maar het effect hangt af van coördinatie en van de vraag of meerdere systemen tegelijk hetzelfde doen. Daarom worden sturing, meetdata en afspraken over beschikbaarheid steeds bepalender voor wat ‘flexibiliteit’ in de praktijk betekent. Dit betekent dat lokale optimalisatie en centrale balancering elkaar kunnen versterken, maar ook kunnen botsen als prikkels niet op elkaar aansluiten.

Rol van slimme energieoplossingen en integratie met thuisbatterijen

Slimme energie in woningen en kleine bedrijven gaat steeds minder over één apparaat en steeds meer over de onderlinge afstemming van verbruik, opwek en opslag. Een thuisbatterij wordt pas echt effectief wanneer hij onderdeel is van energiomanagement dat keuzes maakt op basis van actuele omstandigheden, zoals zonproductie, verbruiksverwachting en prijsprikkels. Daardoor verschuift de vraag van “hoe groot is de batterij” naar “hoe goed is de sturing”, omdat timing bepaalt of het net wordt ontlast of juist extra wordt belast.

Die integratie is vooral relevant bij grootverbruikers in huis, zoals EV laden en een warmtepomp. Als een laadpaal en warmtepomp tegelijk maximaal vermogen vragen, ontstaat een piek die de aansluiting en het lokale net zwaarder belast. Met gecoördineerde sturing kan het laadvermogen worden gespreid of tijdelijk worden verlaagd wanneer de warmtepomp meer vraagt, terwijl de batterij korte pieken opvangt. In de praktijk leidt dit tot een stabieler vermogensprofiel, met minder momenten waarop afname of teruglevering abrupt omhoogschiet.

Ook aan de productiekant speelt integratie mee. Bij veel zon kan het systeem kiezen tussen direct verbruik, opslag of beperkt terugleveren, afhankelijk van interne prioriteiten en externe signalen. Dit betekent dat slimme sturing niet alleen rendement beïnvloedt, maar ook bepaalt hoe een woning zich gedraagt als flexibele schakel in het elektriciteitssysteem.

Energiemanagement in een geïntegreerde woning

Energiemanagement verbindt meetdata en aansturing tot één logica die beslist waar stroom op dat moment het meest zinvol is: direct verbruik, laden van de batterij, of het verschuiven van vraag. Daarbij werken veel systemen met prioriteiten, bijvoorbeeld eerst basisverbruik, daarna opslag, en pas daarna extra verbruikers zoals laden. Het concrete gevolg is dat dezelfde zonnepanelen en batterij verschillende uitkomsten kunnen geven, afhankelijk van hoe het systeem omgaat met pieken, minimale laadstatus en geplande vraag. Goede integratie maakt het gedrag voorspelbaarder, wat belangrijk is wanneer meerdere apparaten in korte tijd veel vermogen kunnen vragen.

Bidirectioneel laden als toekomstige flexibiliteitsbron

Bij bidirectioneel laden kan een elektrische auto niet alleen energie opnemen, maar ook tijdelijk energie terugleveren aan de woning of het net. Daarmee ontstaat potentieel veel extra flexibiliteit, omdat auto’s vaak urenlang stilstaan met een relatief grote accu. De praktische waarde hangt af van beschikbaarheid, communicatie en afspraken over grenzen, omdat een auto ook klaar moet zijn voor de volgende rit. Daardoor verschuift het concept van ‘EV laden’ naar ‘EV als buffer’, waarbij het energiesysteem een extra regelbare opslaglaag krijgt naast de thuisbatterij.

Marktvooruitzichten voor 2026 en verder

De marktontwikkeling rond batterijopslag verschuift richting 2026 van pioniersfase naar schaalfase, met meer installaties, meer aanbieders en strakkere randvoorwaarden vanuit net en markt. Daardoor worden opbrengsten uit onbalanshandel minder gedreven door incidentele prijspieken en meer door consistente inzet over meerdere momenten. Tegelijk neemt de druk toe om batterijen niet alleen op prijs te sturen, maar ook op netimpact, omdat gelijktijdig laden en ontladen lokale congestie kan verergeren.

Voor huishoudens wordt de waarde van opslag vaker bepaald door een combinatie van zelfverbruik en beperkte marktdeelname via een VPP, waarbij sturing steeds belangrijker is dan alleen capaciteit. In zo’n model kan dezelfde batterij op verschillende tijden verschillende rollen spelen: pieken in huis dempen, overschot opslaan en collectief flexibiliteit leveren. Dit betekent dat het verdienpotentieel minder ‘alles of niets’ wordt, maar ook minder makkelijk te voorspellen zonder zicht op de gekozen stuurstrategie en de lokale netruimte.

Waarom hybride businessmodellen dominant worden

Hybride modellen ontstaan omdat één enkele markt zelden het hele jaar door voldoende prikkels biedt voor stabiele inkomsten. Door zelfverbruik te combineren met flexibiliteitsdiensten kan een batterij vaker waarde leveren, ook wanneer onbalansprijzen vlak zijn. Het concrete gevolg is dat systemen meer rekening houden met meerdere doelen tegelijk, zoals comfort, beperkte pieken en marktrespons, waardoor aansturing complexer maar doorgaans gelijkmatiger wordt.

De rol van prijsdalingen en installatiegroei

Lagere batterijprijzen en snelle installatiegroei maken deelname aan flexibiliteitsdiensten toegankelijker, maar vergroten ook de concurrentie om dezelfde prijskansen. Als veel batterijen identiek reageren op prijsprikkels, dempt dat de volatiliteit die eerder voor hoge opbrengsten zorgde. Daardoor verschuift de focus naar slimmer differentiëren in aansturing, locatiebewuste inzet en het benutten van momenten waarop flexibiliteit schaars is in plaats van overal tegelijk te handelen.

Conclusie

Wie in 2026 waarde zoekt in flexibiliteit, kijkt minder naar losse piekmomenten en meer naar consistente sturing: de techniek verschuift van ‘opslag’ naar regelbaar vermogen, waarbij VPP’s, lokale randvoorwaarden en hybride strategieën samen de bandbreedte bepalen. Dat maakt resultaten afhankelijk van timing, beschikbaarheid en netruimte, niet alleen van capaciteit of prijsspanningen op de onbalansmarkt. In de praktijk levert een goed ingestelde batterij vaker kleine, herhaalbare bijdragen die pieken dempen, terwijl ruimte blijft voor eigen verbruik. Dit betekent dat volwassen inzet draait om meetbaarheid, grenswaarden en betrouwbare aansturing, waardoor kansen realistischer maar ook voorspelbaarder worden. Wie wil verkennen hoe deze principes uitpakken voor zijn woning of bedrijf, vindt op de praktische opties voor een thuisbatterij heldere aanknopingspunten voor de volgende stap.

Hoe merk ik als huiseigenaar dat het elektriciteitssysteem uit balans raakt, en wat betekent dat voor mijn woning?

Welke technische eigenschappen zijn bepalend voor inzetbaarheid van een thuisbatterij als flexibel vermogen?

Wat verandert er praktisch als mijn batterij meedoet in een virtual power plant (VPP)?

Waarom schommelen inkomsten uit deelname aan de onbalansmarkt en kunnen ze dalen?

Hoe werkt de afstemming tussen thuisbatterij, EV‑lader en warmtepomp om pieken te temperen?

Eigenaar Solar Evolution
Paul Dirksen
January 19, 2026

Paul Dirksen is specialist in duurzame energie en vaste contentschrijver voor Solar Evolution. Met meer dan 10 jaar ervaring in de energiesector schrijft hij begrijpelijke, betrouwbare en actuele blogs over zonnepanelen, thuisbatterijen, laadpalen en slimme energietechnologie.

Plan een gratis adviesgesprek

Wil je meer weten over hoe je kan besparen met duurzame energie? Plan een gratis adviesgesprek met een van onze specialisten en ontdek de mogelijkheden.

Adviesgesprek aanvragen
INHOUDSOPGAVE